Berlińska "Oświata" zalicza się do najstarszych organizacji polonijnych w Niemczech.

Historia Towarzystwa siega wieku XIX-tego. Już w roku 1881 z inicjatywy dra A. Chłapowskiego założono Towarzystwo Szkolne Polaków pod wezwaniem św. Stanisława, które po wielu zmianach organizacyjnych zostało w roku 1896 przekształcone w istniejące do dziś Towarzystwo Szkolne „Oświata”.
Pierwszym prezesem Towarzystwa był Władysław Berhan, berliński krawiec cieszący się dużym poważaniem wśród Polonii.
Polskie Towarzystwo Szkolne „Oświata” działało nieprzerwanie do września 1939 r.

Druga wojna światowa i następne dziesięciolecia – to czas zawieszenia działalności „Oświaty”.

Do roku 1987 nie było w Berlinie poważnych prób wznowienia polskiego szkolnictwa. Dopiero duża fala emigracyjna na początku lat osiemdziesiątych zainspirowała członków zarządu berlińskiego oddziału Związku Polaków w Niemczech do podjęcia starań o reaktywowanie nauki języka polskiego w Berlinie.
Motorem tej akcji był Wojciech Soczówka, azylant z Polski, który znalazł się w Berlinie pod koniec lat siedemdziesiątych. W lutym 1987 roku zamieszcza on w dwóch niemieckich dziennikach ogłoszenie o treści "Polnisches Gymnasium sucht qualifizierte Kräfte" (Polskie gimnazjum poszukuje wykwalifikowanej kadry). Ogłoszenie to, mimo że było absolutnym blefem, spełniło swoje zadanie. Wojciech Soczówka stał się posiadaczem blisko 30 adresów i telefonów potencjalnych pedagogów.

Berliński Związek Polaków w Niemczech ze swoim ówczesnym przewodniczącym Zygmuntem Wesołowskim, braćmi Stefanem i Zbigniewem Baczewskimi, Haliną Rometzki, Edwardem Dudkiewiczem rozpoczął trudną batalię o reaktywowanie "Oświaty". Wydatną pomocą organizacyjną służył Wydział Konsularny Polskiej Misji Wojskowej w Berlinie Zachodnim z jej ówczesnym szefem mgr Jerzym Zbitowskim.

21.04.1988r. dochodzi do pierwszego po wojnie spotkania delegacji Polonii berlińskiej, z ówczesnym inspektorem szkolnym dzielnicy Tempelhof Klausem Wowereitem (późniejszym burmistrzem Berlina). Tematem spotkania była sprawa bezpłatnego korzystania z pomieszczeń lekcyjnych jednej ze szkół w tej dzielnicy Berlina.16 sierpnia 1988 roku na adres Wojciecha Soczówki wpłynęło pismo potwierdzające przydział tych pomieszczeń, podpisane przez Klausa Wowereita.

Pierwsze uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego odbyło się 11 października 1988r.

24.02.1989 roku odbyło się pierwsze Walne Zgromadzenie Członków Polskiego Towarzystwa Szkolnego "Oświata", na którym uchwalono i przyjęto statut organizacji oraz wybrano pierwszy zarząd w składzie:

  • Przewodniczący - Wiesław Żabko
  • Z-ca Przew. - Marianna Drużycka
  • Sekretarz - Wojciech Soczówka
  • Skarbnik - Elżbieta Rusińska
  • Przew. Rady Ped. - Barbara Krajewska

W czerwcu 1989 roku rozdano pierwsze, wzorowane na przedwojennym oryginale, świadectwa ukończenia roku szkolnego 1988/1989, które otrzymało 22 uczniów.

20 października 1989 roku Polskie Towarzystwo Szkolne „Oświata” zostało zarejestrowane przez sąd w dzielnicy Charlottenburg. Datę tę uważa się za formalne zakończenie procesu reaktywacji Polskiego Towarzystwa Szkolnego „Oświata” w Berlinie Zachodnim.